Obecnie w Polsce przebywa kilka milionów migrantów (większość z nich to obywatele Ukrainy), którzy aktywnie uczestniczą w życiu gospodarczym. Osoby legalnie zamieszkujące i pracujące w naszym kraju zazwyczaj posiadają również konto bankowe.

Wraz z rozwojem usług bankowych i znacznym uproszczeniem procedur, otwieranie rachunków przez obcokrajowców stało się dużo łatwiejsze.

Coraz więcej banków ma w swojej ofercie konto bankowe dla obcokrajowca w Polsce. Taki rachunek jest dostosowany do potrzeb osób spoza kraju. Natomiast sam proces jego otwarcia nieco różni się od „standardowej” procedury. 

Przed pójściem do placówki bankowej warto szczegółowo zapoznać się z zasadami i wymogami, by uniknąć niespodzianek i niepotrzebnej straty czasu.

Po otwarciu rachunku w Polsce obcokrajowcy zyskują dostęp do szerokiej gamy produktów i usług bankowych, których celem jest ułatwienie codziennego życia.

Jak obcokrajowiec może otworzyć konto bankowe w Polsce?

Założenie konta w banku przez obcokrajowca jest jak najbardziej możliwe i nie ma znaczenia to, czy jest on obywatelem Unii Europejskiej, czy pochodzi spoza niej.

Konieczne jest jednak spełnienie kilku warunków, a sama procedura może różnić się nieco w różnych bankach.

Zazwyczaj jednak większość instytucji finansowych daje możliwość posiadania rachunku osobom, które mają stały adres zameldowania oraz tym, którzy w Polsce są tylko przez jakiś czas.

Nie da się ukryć, że w przypadku osób posiadających paszport jednego z krajów Unii Europejskiej posiadanie konta i samo jego otwarcie nie odbiega od standardu.

Identyfikacja tożsamości może odbywać się nawet za pomocą dowodu osobistego wydanego w Hiszpanii czy Austrii i nie jest konieczne nawet posiadanie wspomnianego wcześniej paszportu.

Jeśli jednak konto chciałby otworzyć mieszkaniec kraju, który nie ma podpisanej z Polską odpowiedniej umowy sprawa staje się odrobinę bardziej skomplikowana. Do otwarcia rachunku wymagane jest zrealizowanie pewnych kroków.

Dokumenty potrzebne do otwarcia konta przez obcokrajowca

W zależności od tego, który bank wybierzemy, potrzebne mogą być różne dokumenty. Zazwyczaj jednak wymagane jest posiadanie:

• dowodu tożsamości lub paszportu;
• numeru PESEL (dla osób posiadających);
• dowodu zameldowania (może to być umowa najmu lub np. rachunek za media);
• dokumentu potwierdzającego dochody lub zatrudnienie (nie jest wymagane zawsze, ale bardzo często ułatwia procedurę);
• dokumentu potwierdzającego prawo do legalnego pobytu w Polsce (karta stałego lub czasowego pobytu, wiza. Nie dotyczy obywateli Unii Europejskiej, którzy mogą korzystać z bankowości w Polsce na takich samych zasadach jak obywatele).

Jeśli chodzi o dokument potwierdzający prawo do pobytu na terenie Polski, banki respektują:

• kartę pobytu z numerem PESEL;
• legitymację studencką lub szkolną wydaną w polskiej placówce oświatowej;
• prawo własności nieruchomości na terenie Polski;
• zaświadczenie od pracodawcy o zatrudnieniu w Polsce;
• certyfikat rezydencji podatkowej.

Zazwyczaj wystarczy posiadanie jednego z powyższych dokumentów. Może okazać się jednak, że wiza pozwalająca na krótkoterminowy pobyt może nie wystarczyć.

Specyficznym dokumentem, którego czasem wymagają banki jest Karta Polaka. Potwierdza ona polskie pochodzenie i prawo do pobytu w Polsce. Niektóre banki respektują ją na równi z kartą pobytu (w tym przypadku jednak procedury nie są ujednolicone).

W większości przypadków otwarcie konta możliwe jest tylko w placówce bankowej, gdzie można złożyć wniosek osobiście.

W niektórych bankach istnieje możliwość otwarcia konta online za pośrednictwem aplikacji mobilnej lub strony internetowej. Taka opcja jest bardzo wygodna szczególnie w przypadku osób, które nie posługują się bardzo sprawnie językiem polskim.

Po zweryfikowaniu dokumentów, podpisaniu z bankiem umowy i otwarciu rachunku zyskujemy dostęp nie tylko do bankowości internetowej, ale też karty debetowej (dla osób, które wybrały rachunek z kartą) i wszystkich innych usług z oferty banku.

W przypadku obcokrajowców jednym z podstawowych dokumentów umożliwiających otwarcie konta jest paszport, który pełni rolę dokumentu potwierdzającego tożsamość w przypadku braku numeru PESEL.

Miejmy jednak na uwadze, że w niektórych bankach wymagane będzie dodatkowo przedstawienie zezwolenia na pobyt lub dowodu zameldowania.

Oczywiście podczas otwierania rachunków przez obcokrajowców obowiązują również pewne ograniczenia, które dotyczą:

• osób przebywających w Polsce nielegalnie (nie ma możliwości otwarcia rachunku, a nawet gdyby się to udało istnieje duże ryzyko przekazania danych policji i zablokowania środków);
• osób pochodzących z krajów objętych sankcjami (w szczególności mowa tu o obywatelach Iranu i Korei Północnej, nawet jeśli ich pobyt w Polsce jest legalny);
• osób podejrzanych o przestępstwa, szczególnie finansowe (bank może odmówić otwarcia konta ze względu na duże ryzyko biznesowe).

Konto bez numeru telefonu u polskiego operatora

Zazwyczaj jednym z wymogów do otwarcia konta jest posiadanie numeru telefonu zarejestrowanego u polskiego operatora. Warunek jest ten istotny ze względu na otrzymywanie od banku kodów SMS do autoryzacji transakcji.

Jeśli jednak warunek ten nie jest spełniony, niektóre banki mogą zaproponować alternatywne metody weryfikacji: za pomocą maila lub aplikacji mobilnej. Są to jednak rozwiązania znacznie mniej popularne.

Konto dla obcokrajowca bez karty pobytu

Nawet, jeśli osoba spoza Polski nie posiada karty pobytu może otworzyć konto w polskim banku. Warunkiem jest jednak posiadanie innych dokumentów, które potwierdzają tożsamość. Może to być np. paszport.

W zależności od wybranej instytucji wymagania są różne, jednak zazwyczaj droga do posiadania polskiego konta nie jest zamknięta. Warto skontaktować się wcześniej z wybranym bankiem i dopytać o szczegóły.

Oferty bankowe dla obcokrajowców

Większość dużych banków działających w Polsce oferuje możliwość otwarcia konta bankowego dla cudzoziemców, choć warunki i wymagane dokumenty mogą się różnić w zależności od instytucji.

 Bank Pekao 

W Banku Pekao S.A. konto można założyć wyłącznie w oddziale. Obywatele Unii Europejskiej i Ukrainy potrzebują jedynie paszportu, natomiast osoby z innych krajów muszą dodatkowo przedstawić dokument potwierdzający miejsce zamieszkania w Polsce.

 PKO BP 

Podobnie w PKO BP procedura odbywa się tylko stacjonarnie, a podstawowym dokumentem jest paszport lub inny dowód tożsamości. Bank może jednak poprosić o dodatkowe potwierdzenia, jeśli uzna to za konieczne.

 Alior Bank 

Alior Bank również wymaga osobistej wizyty w oddziale. Wystarczy posiadać paszport zagraniczny wraz z wizą lub kartą pobytu, przy czym instytucja nie rozróżnia między rezydentami a nierezydentami.

 Bank Millennium 

W Banku Millennium rezydenci mogą podpisać umowę dostarczoną przez kuriera na terenie Polski, natomiast nierezydenci muszą pojawić się osobiście w oddziale.

Wniosek można wypełnić online, a obywatele Unii Europejskiej potrzebują wyłącznie paszportu. Osoby spoza Unii muszą natomiast wykazać uzasadnioną potrzebę posiadania konta w Polsce.

 BNP Paribas 

BNP Paribas otwiera konta tylko w placówkach i akceptuje zarówno paszporty, jak i zagraniczne dowody osobiste jako dokumenty tożsamości. Wymagane jest też pozwolenie na pracę lub karta stałego pobytu.

 BOŚ Bank 

W BOŚ Banku formalności również załatwia się stacjonarnie. Potrzebny jest paszport lub dowód osobisty wydany w UE oraz dokument potwierdzający adres zamieszkania. Osoby spoza Unii mogą napotkać trudności w otwarciu rachunku.

 Citi Handlowy 

Citi Handlowy umożliwia założenie konta w oddziale, a obywatelom Unii Europejskiej i Ukrainy wystarczy sam paszport, bez konieczności przedstawiania karty pobytu.

 Credit Agricole 

W Credit Agricole wymagane są trzy dokumenty: tożsamości (najlepiej paszport), potwierdzenie prawa do pobytu w Polsce oraz numer PESEL, który nie dotyczy nierezydentów.

 ING Bank Śląski 

ING Bank Śląski również otwiera konta dla obcokrajowców wyłącznie w oddziałach. Klienci z UE, EFTA, Szwajcarii i Wielkiej Brytanii muszą mieć jedynie dowód osobisty lub paszport, natomiast osoby spoza tych krajów muszą przedstawić także dokument potwierdzający prawo pobytu i źródło dochodów.

 mBank 

W mBanku proces wygląda podobnie. Konto można założyć wyłącznie osobiście, a wymagane dokumenty to paszport lub dowód oraz potwierdzenie prawa do stałego pobytu (lub obywatelstwa UE).

 Nest Bank 

W Nest Banku wniosek można wypełnić online, ale podpisanie dokumentów odbywa się w oddziale. Rachunki dostępne są tylko dla rezydentów po potwierdzeniu adresu zamieszkania, a do otwarcia konta potrzebny jest paszport lub Karta Polaka.

 Santander Bank 

Santander Bank Polska również wymaga osobistej wizyty w placówce. Osoby z Unii Europejskiej mogą użyć paszportu lub dowodu osobistego, a dodatkowo mogą zostać poproszone o podanie numeru PESEL i dokumentu potwierdzającego pobyt w Polsce.

 VeloBank 

Z kolei w Velo Banku konta dla cudzoziemców również zakłada się wyłącznie w oddziale. Obywatele UE muszą okazać jeden z dokumentów: kartę pobytu, dowód osobisty lub paszport, natomiast osoby spoza Europejskiego Obszaru Gospodarczego potrzebują zarówno paszportu, jak i karty pobytu.

 Bank spółdzielcze 

Banki spółdzielcze zazwyczaj mają w swojej ofercie rachunki dla obcokrajowców, jednak nie zawsze są przygotowane do obsługi klienta i często nie maja opracowanych dedykowanych procedur.

Obecnie możliwe jest podjęcie współpracy z klientem z Unii Europejskiej lub Ukrainy, jednak w przypadku mniej popularnych krajów wniosek może zostać odrzucony.

Obsługa osób nie znających języka polskiego

W większości banki w Polsce są przygotowane do obsługi osób, które nie mówią po polsku pod warunkiem, że posługują się innym językiem, w którym bank prowadzi obsługę klienta.

Zazwyczaj w dużych bankach dostępni są anglojęzyczni konsultanci i czaty. Od momentu wybuchu wojny rosyjsko-ukraińskiej w wielu bankach istnieje możliwość skorzystania z obsługi przez konsultanta mówiącego po ukraińsku.

Ponadto w BNP Paribas czy Credit Agricole klient może liczyć na obsługę przez konsultanta porozumiewającego się po francusku, a w Santander Banku po hiszpańsku.

Niestety znacznie gorzej wygląda szukanie informacji w obcych językach na oficjalnych stronach bankowych. Kilka popularnych banków nie posiada nawet angielskiej wersji strony, nie wspominając nawet o innych językach.

W pozostałych instytucjach tłumaczenia podstron są zazwyczaj niepełne i nieaktualne. Jako, że mieszkańcy Ukrainy są największą grupą obcokrajowców w Polsce, wiele banków wprowadziło na swoich stronach informacje w języku ukraińskim.

Znaczącej poprawie uległa również ukraińskojęzyczna obsługa czatów i infolinii. W dalszym ciągu jednak obywatele Ukrainy mogą mieć trudność w porozumiewaniu się w polskich oddziałach banków.

Nie da się ukryć, że przygotowanie polskich placówek na podjęcie współpracy z klientem zagranicznym jest po prostu słabe.

Wiele placówek nie przeprowadziło szkoleń dla pracowników w zakresie obowiązujących procedur dotyczących zakładania rachunków dla osób spoza Polski, a dodatkowo bariera językowa wszystko utrudnia.

Jeśli chodzi o mało popularne języki (np. arabski, mandaryński, a nawet niemiecki) szanse na obsługę w Polsce są bardzo małe. W przypadku innych języków nie ma nawet na co liczyć.

Weźmy jednak pod uwagę, że banki nie mają narzuconego obowiązku udzielania informacji w językach innych niż polski i prowadzenia w nich obsługi klienta. Obcojęzyczne przygotowanie to tylko ich dobra wola.

W przypadku osób, które nie posługują się językiem polskim w stopniu komunikatywnym dobrym rozwiązaniem może okazać się pomoc tłumacza. W późniejszym etapie mogą jednak pojawić się problemy związane z obsługą bankowości internetowej czy aplikacji.

Otwarcie konta przez rezydentów i nierezydentów

W przypadku nierezydentów proces otwarcia rachunku może być znacznie trudniejszy, niż w przypadku rezydentów. Część banków może nawet całkowicie odmówić podjęcia współpracy.

Niektóre instytucje będą wymagać dodatkowych dokumentów i procedur. Znaczące różnice dotyczą obywateli krajów Europejskiego Obszaru Gospodarczego (Unia Europejska, Lichtenstein, Islandia, Norwegia) oraz Szwajacarii i osób pochodzących spoza tego obszaru.

W przypadku nierezydentów Unii Europejskiej i krajów EFTA (ang. European Free Trade Association) proces otwarcia konta w polskim banku jest dość prosty. Dla innych obcokrajowców procedury są dużo bardziej skomplikowane.

Co istotne, podpisanie umowy i odbiór karty płatniczej możliwe są tylko na terenie Polski. Obecnie najtrudniejsze warunki dotyczą obywateli Rosji (ze względu na sytuację polityczną).

Niektóre banki wymagają od rezydentów więcej dokumentów, ponieważ (w przeciwieństwie do nierezydentów) mogą mieć je wydane. Pociąga to za sobą również większe ryzyko odmowy otwarcia rachunku.

Koszty związane z otwarciem rachunku

Opłaty związane z otwarciem rachunku przez obcokrajowca nie różnią się zazwyczaj od tych, które dotyczą obywateli Polski. Istnieje możliwość otwarcia podstawowego rachunku bezpłatnie po spełnieniu określonych warunków.

Mogą pojawić się jednak opłaty za wydanie karty czy korzystanie z innych usług bankowych. Oznacza to zatem, że w teorii każdy obcokrajowiec może posiadać jedno darmowe konto w każdym komercyjnym banku w Polsce.

Nieco inaczej mogą wyglądać opłaty dotyczące kont premium, które oferowane są przez wybrane banki. Dotyczą one jednak w takim samym stopniu obywateli, co rezydentów.

Również opłaty związane z obsługą transakcji zagranicznych nie zależą od obywatelstwa. Wpływ na nie ma tylko i wyłącznie polityka banku.

Zazwyczaj jednak opłacalne jest posiadanie rachunku bankowego w każdym kraju, w którym osiągane są dochody.

Rachunki firmowe dla obcokrajowców

Obcokrajowcy prowadzący na terenie Polski działalność gospodarczą mogą prowadzić rachunek firmowy, ponieważ takie konto zazwyczaj przypisuje się do przedsiębiorstwa, a nie do osoby.

Aby posiadać konto firmowe w Polsce należy posiadać w naszym kraju siedzibę firmy lub oddziału. Rachunek zostanie przypisany do adresu prowadzonej działalności. Nie warto jednak zakładać firmy tylko po to, by stworzyć sobie możliwość otwarcia rachunku.

Prowadzenie konta firmowego wiąże się zazwyczaj ze sporymi opłatami i wieloma formalnościami. Oferowane przez nie bonusy raczej nie sprawdzą się w przypadku osób, które nie mają w Polsce interesów gospodarczych.

Firmy mogą prowadzić wiele rachunków, a nawet przyznawać każdemu pracownikowi oddzielny. Zazwyczaj dzieje się tak w zakresie systemów benefitowych. Takie rozwiązania są jednak zwykle płatne i opłacalne tylko w przypadku dużych firm.

Warto również pamiętać, że konta firmowe są pod czujną opieką administracji skarbowej, która może nie tylko uzyskać dostęp do rachunku, ale również zająć go na podstawie tylko podejrzenia.

Z góry trzeba założyć, że skarbówka będzie kontrolować obcokrajowców, a instytucje finansowe będą z nią współpracować.

Współdzielenie rachunku w przypadku obcokrajowców

Według polskiego prawa możliwe jest otwarcie rachunku przez dwóch równorzędnych posiadaczy, np. małżeństwo obcokrajowców. Jednak zawarcie umowy o wspólne konto bankowe będzie wiązać się z kilkoma wymogami, które należy spełnić.

Najprawdopodobniej bank odmówi otwarcia rachunku wspólnego, gdy:

• jeden z posiadaczy będzie obywatelem, a drugi obcokrajowcem spoza Unii;
• oboje właścicieli będzie obcokrajowcami, a tylko jeden rezydentem;
• jedna z osób będzie dla banku podejrzana w jakikolwiek sposób.

Otwarcie konta współdzielonego możliwe jest tylko za zgodą wszystkich zainteresowanych. Oznacza to, że obaj obcokrajowcy muszą stawić się osobiście w placówce bankowej. Ma to sens np., gdy mówimy o ukraińskiej rodzinie, która na stałe przyjechała do Polski.

Alternatywne rozwiązania

Obcokrajowiec, który posiada rachunek w swoim kraju może płacić w Polsce kartą płatniczą wydaną przez rodzimy bank. Karty Mastercard i Visa oferują obecnie szeroki zakres płatności, które nie są obciążone dodatkowymi kosztami poza przewalutowaniem.

Warto zainteresować się również takimi rozwiązaniami, jak Revolut, Wise, Zen, Cinkciarz.pl czy Skrill.

Za ich pomocą można zrealizować pewien zakres transakcji i dodatkowo są one wsparciem dla tych osób, które nie posiadają rachunku bankowego w Polsce. Może okazać się, że otwarcie konta w polskim banku nie będzie konieczne.

Jeśli jednak mowa o osobach zatrudnionych legalnie w Polsce, otwarcie krajowego rachunku osobistego może okazać się najlepszym, a zarazem najtańszym rozwiązaniem. Po spełnieniu prostych warunków można bowiem mieć konto w banku całkowicie za darmo.